INFORMACJE
Farmaceuta i technik farmaceutyczny funkcjonariuszem publicznym
W art. 2 dokonano zmiany ustawy o Zawodzie Farmaceuty (dodano art. 35a), zgodnie z którym farmaceuta wykonujący czynności opisane w art. 4 ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1, 3, 4 i 6, UoZF w aptece ogólnodostępnej lub punkcie aptecznym jest funkcjonariuszem publicznym i podlega ochronie w przewidzianej w przepisach rozdziału XXIX kodeksu karnego.
W art. 1 zmieniono prawo farmaceutyczne (dodano art. 91a) i uznano technika farmaceutycznego wykonującego czynności zawodowe w aptece ogólnodostępnej lub punkcie aptecznym za funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów rozdziału XXIX kodeksu karnego.
Zwracam uwagę, że ochrona dotyczy tylko wykonywania zawodu w aptece ogólnodostępnej i punkcie aptecznym i tylko w czasie wykonywania czynności opisanych art. 4 ust. 2 oraz ust. 3 pkt 1, 3, 4 i 6, UoZF.
Ochrona polega na penalizowaniu wprost z kodeksu karnego np.:
Naruszenia nietykalności cielesnej art. 222 kk, czynnej napaści art. 223 kk, zmuszanie do wykonania lub zaniechania czynności prawnej art. 224 par. 2 kk., znieważenia art. 226 kk.
Zakres ochrony reguluje „Art. 231a. [Ochrona prawna funkcjonariusza publicznego]
Z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych funkcjonariusz publiczny korzysta również wtedy, jeżeli bezprawny zamach na jego osobę został podjęty z powodu wykonywanego przez niego zawodu lub zajmowanego stanowiska.”
Uważam, że zakres stosowania ochrony wobec farmaceutów i techników farm. zostanie wypracowany w praktyce po wejściu w życie ustawy i orzekaniu przez sądy w poszczególnych przypadkach naruszeń.
UWAGA
Objęcie farmaceutów i techników farm. wykonujących czynności zawodowe w aptece ogólnodostępnej lub punkcie aptecznym oznacza też objęcie odpowiedzialnością karną za naruszenie obowiązków funkcjonariusza publicznego.
Naruszenie obowiązków funkcjonariusza publicznego penalizowane (karane) jest przykładowo:
- przywłaszczenie funkcji publicznej przez farmaceutę w przypadku np.: nie posiadania uprawnień do wykonywania zawodu, a dalsze jego wykonywanie art. 227 kk,
- sprzedajność funkcjonariusza publicznego (łapownictwo) art. 228 kk,
- nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza publicznego – działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego,
Jest to ważna zmiana pozycji farmaceuty i technika farm. wykonujących czynności w aptece ogólnodostępnej lub punkcie aptecznym gdyż te osoby uzyskują szczególną ochronę prawną jako funkcjonariusze publiczni przed naruszeniami przez pacjentów lub inne osoby przebywające w aptece ich godności, lub nietykalności cielesnej bez konieczności np.: wytaczania powództwa cywilnego wprost z przepisów kodeksu karnego gdzie zakres ochrony funkcjonariuszy jest szerszy niż innych osób.
Wyrażam pogląd, że informacja o tej zmianie winna być uwidoczniona w aptekach tak aby pacjenci mogli się z nią zapoznać.
W przypadkach zgłaszania takich incydentów na policję należy też powoływać odpowiednio przepis UoZF lub prawa farm. w stosunku do techników.
Krystian Szulc
radca prawny Śląskiej Izby Aptekarskiej
Link do ustawy https://dziennikustaw.gov.pl/D2022000134401.pdf
Link do przepisów kk https://isap.sejm.gov.pl/api/isap/deeds/WDU/2017/2204/text.html#part_SZCZEG%C3%93LNA-chpt_XXIX
Ustawa o Zawodzie Farmaceuty
Art. 4
ust. 2. Opieka farmaceutyczna to świadczenie zdrowotne w rozumieniu art. 5 pkt 40 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1398, z późn. zm.4) ), udzielane przez farmaceutę i stanowiące dokumentowany proces, w którym farmaceuta, współpracując z pacjentem i lekarzem prowadzącym leczenie pacjenta, a w razie potrzeby z przedstawicielami innych zawodów medycznych, czuwa nad prawidłowym przebiegiem indywidualnej farmakoterapii, obejmujące: 1) prowadzenie konsultacji farmaceutycznych – w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta w związku ze stosowaniem produktów leczniczych, wyrobów medycznych lub środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego; 2) wykonywanie przeglądów lekowych wraz z oceną farmakoterapii, z uwzględnieniem problemów lekowych pacjenta – w celu wykrywania i rozwiązywania problemów lekowych oraz zapewnienia bezpieczeństwa w procesie farmakoterapii; 3) opracowywanie indywidualnego planu opieki farmaceutycznej, z uwzględnieniem problemów lekowych pacjenta – w celu określenia celów terapeutycznych możliwych do osiągnięcia przez pacjenta stosującego farmakoterapię oraz wskazania sposobów rozwiązywania wykrytych problemów lekowych, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji zdrowotnej, promocji zdrowia i zdrowego trybu życia oraz profilaktyki zdrowotnej; 4) wykonywanie badań diagnostycznych określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 7 – w celu oceny skuteczności i bezpieczeństwa stosowanej przez pacjenta farmakoterapii oraz analizy problemów lekowych występujących u pacjenta, oraz proponowania metod i badań diagnostycznych; 5) wystawianie recept w ramach kontynuacji zlecenia lekarskiego.
ust 3. Usługi farmaceutyczne obejmują: 1) wydawanie z apteki lub punktu aptecznego produktów leczniczych w rozumieniu art. 2 pkt 32 ustawy – Prawo farmaceutyczne i wyrobów medycznych w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 186 i 1493), wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 39 tej ustawy, wyposażenia wyrobów medycznych w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 33 tej ustawy, wyposażenia wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 34 tej ustawy, aktywnych wyrobów medycznych do implantacji w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 43 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2020 r. poz. 2021), połączone z udzielaniem informacji i porad dotyczących działania i stosowania oraz przechowywania tych produktów, środków, wyrobów lub wyposażenia; 3) przeprowadzanie wywiadu farmaceutycznego; 4) udzielanie porady farmaceutycznej w celu zapewnienia prawidłowego stosowania produktu leczniczego, wyrobu medycznego lub środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w szczególności w zakresie wydania właściwego produktu leczniczego wydawanego bez przepisu lekarza, przekazania informacji dotyczących właściwego stosowania, w tym dawkowania i możliwych interakcji z innymi produktami leczniczymi lub pożywieniem, wydawanego produktu, wyrobu lub środka oraz prawidłowego używania wyrobów medycznych; 6) wykonywanie pomiaru ciśnienia krwi;